Köy Yazıları-Yerel Tarih

Pengürt Köyünün Tarihi Üzerine Yazılar-14-     Pengürtlü   Ölmeyen Çocuk Üzerinden Yazalım 1958'de muhtarlık ayrılıyor. Sait Sopa değişime karşı, ilgisiz. s.226 Köyün ilk muhtarı Rıza Şahin. s.227 Köyün ilk bekçisi Hüseyin Yıldırım s.229 Beslenmede patates, buğdaydan sonra geliyor. Tarlalarda dağ armudu ağaçları büyük ve yaşlı. Bu ağaçlar 10-15 kişiyi gölgeliyor. Ankara'da Pengürt Köyü Kalkındırma Tanıtma Derneği s.239 Sabri ile Mehmet okuyor. Mehmet Taşkıran ile Sabri Kaya sonradan derneğe mani oluyor. Pengürt kilimleri 1967'de yapılan gecekonduları süslüyor, mobilya yok.  Vedalaşma Ankara'ya göç s. 256 Analığını evden omzunda çıkarıyor, s.258 Yayla Damı,  Balkaya, dağlık kayalık, çetin bir yerle çevrili. meşe ağaçları var, köye 15 km. uzakta s.259 Burası Dumluca köyüne 5 km. Tokma Çayı Pengürt'ün doğu tarafından geçiyor.  Dumluca Tokma'dan Pengürt 20 km. Burada vahşi hayvanlar var, ayı, kurt, tilki,...

PENGÜRT KÖYÜNÜN ADININ KAYNAĞI VE ANLAMI ÜZERİNE     Belgelerde Pengürt Söz Varlığının Aslı             1530 tarihli Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Defterinin 957. sayfasında Darende ve Divriği Livası Ziniski nahiyesi Pamkird karyesi kaydı sabittir. Bölgede, ismi değiştirilen başka Pamkird adı da olmadığına göre, halk arasında Pengürt olarak ifade edilen köy adının etimolojisinin başında, kaynağında, Pamkird vardır ve bu ad ona kaynaklık eder. Karye, köy anlamında. Bahçeli köyün eski adı olan Pengürt adı, Pamkird sözünün bozulmuşudur. Bu ad, Türklerden önceki bir adlandırma, Türkçe Sözlüklerde de geçmemekte ve Türkçe kurallara aykırı olup Farsça ve Arapça'dan geçtiğine dair bir bilgiye ulaşılamamıştır. Bu sözün buralara eski uygarlıklardan kaldığı ihtimal dahilinde olabileceği belirtilmişti. Yeni araştırma ve soruşturmalarımda bu Divriği bölgesinde, tarihte Ermeni nüfusun yoğun olarak yaşadığı, Ermenice dili eğitimi ile uğraşan öğre...

Pengürt Köyünün Tarihi Üzerine-5- Pamkirt karyesinin geçtiği kayıtta ve bağlı olduğu Ziniski nahiyesine bağlı aynı sayfada, Yazı-kilise mezrası bulunmakta. Yazı mevkii, Pengürt toprakları içinde mevcut, yukarı köy ve eski köy dedikleri yer Yazı mevkiinde midir? Yular(Yuvalar) mezrası, böyle bir mevkii adı var mı? Ağar mz. Ak-pınar mz. Bağluca mz. Basıncık-ı sülha mz. Basıncık-ı ulya Beydili mz. Burunsuz k. Çayırlık mz Çozun, Çolun mz. Galon k. Hacılar mz. Hisarcık mz. 957 Hornavil karyesi 1955 yılında bastırdığı,  Bütün Veçhelerile Divriği a dlı kitapta  M.Kazım Erçoklu  "Hornavil köyündeki Ermeni vatandaşların büyük körüklerle demir madenini eriterek bundan nal, mıh, çift aleti yaptıklarını bilenler vardır. Bu cevherin ilmi şekilde mevcudiyetinin meydana çıkarılması başlangıcı 1936 tarihine rastlar." demekte. Kafir viranı mezrası,     "Cihannüma adlı eserinde, Katip Çelebi'nin bu sahaya tahsis etmiş olduğu satırları birl...

PENGÜRTLÜ ÖLMEYEN ÇOCUK-RIZA ŞAHİN-3-   İnsan, bazen kır, bazen bayır bacak ve bazen de Kavak Çayı ve Tokma Çayının sunduğu kumlu ve düz yataklarda planlama, karar verme ve emekle üretimin güzelliklere eriştiğini anlıyor. Çift çubuk, ekin biçme için dağda kalınan ıssız gecelerin peşinde sürüklediği zorluklar; Kürt Musto'nun değirmeninden gelirken çiçek gibi kız Zeynep'in içeriden de eli olanlarla vahşice kaçırılması, güçlülerin oyunu ve imkansızlıklara rağmen hukuk mücadelesi, o zamanlarda da var. Şimdi kitaptan başka zorlukları, olduğu gibi aktaralım:  "(...)Bir kere Aziz Amcamın babası ayrı, evimiz yetersiz. Aziz Amcamın babası ve de kardeşleri yardım etmiyor. Ve hiç de bize yakınlık göstermiyorlardı. Aslında Ali Dedenin üç tane oğlu vardı. Bunların üçü de bizden büyüktü, elleri iş tutuyordu. Hatta davarları vardı. Oğlunun biri davar yayıyordu. Durumları fevkalade iyiydi. Ama Ali Dedenin babama verdiği sözlerin ve vaatlerin hepsi o konuştukları ocak başında ...

PENGÜRTLÜ ÖLMEYEN ÇOCUK-RIZA ŞAHİN   Eserin ekseni, Rıza Şahin'in, analığı Belgüzar'ın, Kardeşi Mahmut'un, diğer aile fertlerinin, akrabalarının, eşi Zeynep'in, daha sonra Yasemin'in, dünyaya gelen çocuklarının, köyünün, köyündeki yoksul, fakat dayanışmalı zor hayatın, yardımsever ve ilgili Divriğili Hüsnü Yüksel'in, Köyün Ağası Bayram Kahyaların kurduğu o zamanki düzeninin, halktan din adamı Kasnak Dedenin mucizeleri, bürokrasinin aksak işleyişi ve başka diyarlardaki iş, umut, ekmek mücadelesi ile eser, çığ gibi büyüyor, öyle ki bu kitap içinde bir çok gerçek hikayeyi, romanı ve bu türlerdeki acıklı, sevinçli, haklılıkla verilen mücadele konularının olgunlaştırılmasına mevsim mevsim zor ve güzel, yabanıl vahşi bir coğrafyayı hem imkanlarıyla hem de imkansızlıklarıyla ayrıntılı serpiyor.  Oralarda bol bol ekin ve bahçe sulama eylemleri, Köyönü, Kumluk, Ada...Kır tarlalar Yazı'da, Sekitarla da  var...  Köyönü'nde, Kumluk'ta, Ada'da ö...

PENGÜRTLÜ ÖLMEYEN ÇOCUK-RIZA ŞAHİN Bu yaz başı, nasılsa, 2001 yılından beri ailecek görüştüğümüz Adem'in köyü olan "Kangal Yellice" ve İsmail Yüksel Abinin Fidan'ın köyü olan "Divriği Pengürt" söz varlıkları üzerine bir yazılı bilgi ortaya koyma çalışmasıyla önce aramızda sohbetler başladı, derken yazılı kayıtlar arayışıyla bir derleme ve araştırmaya dönüştü bu eylem. Bu çerçevede birkaç fotoğraf, bir iki cümlelik sosyal medya notları... Hepsi bu, demek ki, bu köyler üzerine tezler, yayınlar da yok derken, Ölmeyen Çocuk, Yararlandığım İnsanlar ve Yakınlarım başlığı altında " 2 S U N U Ş  ÖLMEYEN ÇOCUK  adlı eser, 70 yıllık maceralarla dolu bir hayatın içinden ... Mustafa ve Mahmud Dede mezra olarak  Pengürt  köyünü kuruyorlar." açıklaması ile bir derya olan e kitabın sayfaları önüme serildi, Bu elektronik kitap tam 430 sayfa. Kaz Dağları bir yandan Madra Dağı bir yandan arada bir esse de Burhaniye'nin bu seneki sıcakları zaman zaman çe...

DİVRİĞİ İLÇESİNİN BAHÇELİ KÖYÜ ÜZERİNE YAZILAR-1- Belgelerde Pengürt Söz Varlığının Asl ı             1530 tarihli Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Defterinin 957. sayfasında Darende ve Divriği Livası Ziniski nahiyesi Pamkird karyesi kaydı sabittir. Bölgede, ismi değiştirilen başka Pamkird adı da olmadığına göre, halk arasında Pengürt olarak ifade edilen köy adının etimolojisinin başında, kaynağında, Pamkird vardır ve bu ad ona kaynaklık eder.  Bahçeli köyün eski adı olan Pengürt adı, Pamkird sözünün bozulmuşudur. Bu ad, Türklerden önceki bir adlandırma, Türkçe Sözlüklerde de geçmemekte ve Türkçe kurallara aykırı olup Farsça ve Arapça'dan geçtiğine dair bir bilgiye şimdilik ulaşılamamıştır.  Demir cehveri renkli sivri ve keskin tepelerin bir birini keskin, derin inişlerle kesip ilerilerde başka başka yükseklikte tepelerin bir birini aştığı yabanıl bir coğrafyada ağırlanan upuzun sert mevsimler memleketi.  Tanrının heybesin...