Köy Yazıları-Yerel Tarih

Kendir ya da Kenevirle Gelip Bunun Üretimi Sonrası Unutulan Kültür Kalıntıları Üzerine-5-    Taşan seller milliyor toprağı. Bu milli topraklar öyle kuvvetli ki… Evvelden kendir tarımı çok köset veriyor… Kayıkçılar Köyünden Emekli Öğretmen Nadir Katırcı,  “Kendir liflerinin derlenip toplanıp bağlanarak büyük demet haline getirilmiş şekline köset denir.” Kayıkçılarlı Çaycuma Belediyesi Eski Başkanlarından ve Emekli Eğitimci Orhan Yardımcı,  “Kendir çöplerinin kucak haline getirilerek bağlanmış şekline köset denir. Kışın yakmak için bu kendir çöpleri bağlanıp köset yapılır ve kösetliğe konulur. Kendir ekildiği dönemlerde soba tutuşturmaya yarayan hafif bir yakacak…” (…)   Köset Sözünün Etimolojisi Kadıoğlu Köyü Muhatarı Ramazan Öztürk,  “Arazideki, ormanlık yerlerdeki pürlenlere, meşe, gürgen gibi ağaçların, dikenlerin çalılarına köset, kösetlik denir. Kendir kösedi duymadım… Bu çalılar, ağaç olamamış, kısa, bodur boylu olur.” Köse sözü,...

Kendir ya da Kenevirle Gelip Bunun Üretimi Sonrası Unutulan Kültür Kalıntıları Üzerine-2- (…) Kenevir bize göre çok zehirli bir şey, kendir ise annemin kirmanında eğirip sakladığı kırnap, ağızbağı, pancar zamanı çamura batan traktörü başka bir traktörle çamurdan kurtarma işinde çelik halat önceleri ıslatılıp kavileştirilmiş kalın urgan, her türlü naylon ve pamuk ipten önce çamaşır ipi, cepte taşınan çok önemli bir bağ, tezgahlarda dokunmuş kilim ve çuvaldır, kendir. Tutma ve çekme gücüyle uygarlıkları taşıyan bir mülk olmanın yanında ekmeklerden taş fırınlarda pişirilen yağlı çeteneli çörek,  adamı tok tutan tuzlu kavurma, ağrılardan sızılardan arındıran, önemli hastalıklardan koruyan ve mücadele eden bir mucize… Evvelden mutfak kültürüne yağıyla kendisiyle iyice girmiş bir tat. Hala nüfusuna kayıtlı olduğum köyümü çeşitli yönlerden anlattığım  YAKUP KÖYÜ Merzifon (Phamizonum) Ovası’nda Tarihi Bir Köy  adlı eserimden devam edelim. Damadın Donatılması: Sabah 9...

Kendirle ya da Kenevirle Gelip Bunun Üretimi Sonrası Unutulan Kültür Kalıntıları Üzerine-1- Bizim oralarda kenevire kendir derler. Çocukluğumda gördüğüm ve işçiliğiyle şöyle böyle uğraştığım kendirin kenevir olduğunu da çok sonraları içselleştirdim. Kenevir bize göre çok zehirli bir şey, kendir ise annemin sarıkız diye çağırdığı ineğinin yuları, dedemin kartal diye seslendiği kömüşleri ile tomruk sürüttüğü kağnı urganı, babamın keskin baltasıyla yaptığı iğde odunlarını tay eder ek eşeğe sardığı sicimi, çayırda atın eşeğin örüğü, sapçıların römorklarının arkasındaki sıkma dolabına tutturulup sapların kaymaması için gerdirilen sağlam sap urganı, her şeyden önce çok önemli bir harman haceti. çuvalların ağızbağı, çok sağlam ve dayanıklı duran, hiç delinip eskimeyen ağır kendir çuvalların ve kendir kilimlerin kendisi, minderlerin ve fakir döşeklerinin kecisi, … Yıllardır araştırıp, derleyip, inceleyip 2016 yılında bastırdığım çocukluğumun ve gençliğimin de bir kısmının geçtiği,...